ذرهء خاك او عبيرسرشت * قطرهء آب او چو ماء معين سلاطين تيمورى هندوستان به خواجه معين الدين بسيار ارادت داشتند . جلال الدين اكبر يك بار از آگره پايتخت خود پياده براى زيارت معين الدين به اجمير رفت . و مسلمانان هند از اهل تشيع و تسنن به وى علاقه دارند و هر ساله در ماه رجب مجلس عظيمى به ياد وى برگزار مىشود و صدها هزار نفر از اطراف و اكناف كشور پهناور هند در اجمير اجتماع مىكنند و از خدمات و زحمات اسلامى وى تجليل و تكريم مىنمايند . شرح حال و آثار وى در تذكره‌ها مشروحاً ذكر شده است . نظام الدين اولياء محمد بن احمد نظام الدين اولياء در هند متولد شده . پدر وى از بخارا موطن اصلى خود به هند مهاجرت كرد و در لاهور اقامت گزيد و پس از چندى از لاهور به بدايون رفت و در آنجا ساكن شد . نظام الدين در اينجا چشم به جهان گشود . نظام الدين در سن پنج سالگى پدر را از دست داد و مادرش تربيت او را به عهده گرفت . مادر وى زنى پارسا و زاهد بود و در تربيت فرزندش بسيار كوشش كرد . نظام الدين اولياء در بدايون به تحصيل پرداخت و مقدمات علوم را در آنجا فرا گرفت و پس از چندى همراه مادر به دهلى رفت و در آن شهر در نزد شمس الدين دامغانى و علاء الدين اصولى و فريدالدين مسعود به تكميل معلومات مشغول شد و از فريدالدين گنج شكر اجازهء ارشاد يافت . نظام الدين اولياء در بدايت حال بسيار تنگدست و پريشان حال بود و از كسى چيزى قبول نمىكرد . پس از چندى كه شهرت وى در هند پيچيد ، بزرگان و امراى مسلمان از هر سو به طرف او روى آوردند ، و پادشاهان اسلامى از جمله سلطان جلال الدين خلجى از او تقاضاى ملاقات مىكردند . امير خسرو دهلوى سمرقندى كه يكى از شعراى معروف آن ايام بود ، در زمرهء مريدان او درآمد و اشعارى در مدح وى سرود . نظام الدين در بسط و نشر معارف اسلامى مجاهدتهاى زيادى كرد و